ТБМ



ТБМ сабраў іх для вас

Матэрыялы і дакументы

Тут змешчана вялікая колькасць дакументаў, актаў і пастановаў нацыянальнага заканадаўства ў моўнай сферы, а таксама замежнае права ў сферы абароны моўных правоў. Асобны раздзел прысвечаны узорам лістоў, якія вы можаце выкарыстоўваць для сваіх патрэб. Напрыклад, заява ў школу для навучання дзіцяці на беларускай мове, розныя бланкі
і іншае.
Нацыянальнае заканадаўства
Матэрыялы нацыянальнага заканадаўства ў моўнай сферы. Разнастайныя юрыдычныя акты, што рэгулююць ужыванне беларускай мовы ў Беларусі. Вытрымкі з Канстытуцыі, рашэнні КС, законы і кодэксы. Таксама прапановы ТБМ па ўдасканаленні заканадаўства.
Замежнае заканадаўства
Тут размешчаны разнастайныя міжнародныя юрыдычныя акты, што рэгулююць моўныя правы. Некаторыя з гэтых міжнародных актаў абавязваюць і Беларусь, бо паводле нашай канстытуцыі, міжнароднае права мае прымат над правам нацыянальным.
Маніторынг
У гэтым раздзеле мы змяшчаем матэрыялы па маніторынгу ўжывання беларускай мовы ў дзяржаўнай і адукацыйнай сферы, а таксама цікавыя артыкулы датычныя ўжытку беларускай мовы
Бланкі, узоры лістоў і іншае
Прапануем скарыстацца з узораў лістоў, якія накіроўваюць у разнастайныя ўстановы для абароны моўных правоў
У файлах знаходзяцца: заява ў школу для навучання дзіцяці на беларускай мове, аб выдачы пасведчання кіроўцы на беларускай мове, аб памылцы ў шыльдзе, узор ліста ў кнігу заўвагаў і прапаноў аб увядзенні ў карыстанне ўстановы беларускай мовы, аб перайменаванні вуліцаў. Таксама тут змешчаны бланкі для складак ТБМ для ахвяраванняў і іншае.
Беларускія школы і садкі: кантактныя звесткі
Хочаце знайсці беларускамоўны садок ці школу ? Вам сюды.
Тут размешчана інфармацыя аб беларускамоўных дзіцячых садках і школах у Беларусі і Мінску. Таксама ёсць інфармацыя аб бацькоўскіх групах і прамыя кантакты.
Карысныя спасылкі на міжнародныя моўныя арганізацыі
Тут змешчаны спасылкі на міжнародныя арганізацыі, якія займаюцца маніторынгам, абаронай моўных правоў, навуковымі даследваннямі, лінгвістычнай навукай, адукацыйнымі праграмамі.
1
ADUM (праект часова прыпынены)
http://www.adum.info
Гэты праект дае інфармацыю пра магчымасці фінансавання ініцыятыў, звязаных з развіццём "рэгіянальных" і "мясцовых" моў. Праект забяспечвае больш за 60 еўрапейскіх моўных грамадаў віртуальнай прасторай па стварэнні праектаў. На сайце маецца база дадзеных патэнцыйных партнёраў і кансультантаў, дапаможнік па напісанні праектаў, інфармацыя аб патэнцыйнай карыснасці мноства еўрапейскіх праграм, даследаванні, якія датычацца напісання праектаў ў гэтай сферы, інтэрактыўны форум.
2
Council of Europe. Language Policy Unit
Рада Еўропы. Аддзел моўнай палітыкі
http://www.coe.int
Сайт прысвечаны адукацыі на розных мовах.
3
EACEA: The Education, Audiovisual and Culture Executive Agency of the European Union
Выканаўчае агенцтва Еўрапейскага Саюза па адукацыі, аўдыёвізуальных сродках і культуры
http://eacea.ec.europa.eu
Сярод іншага на сайце размешчана "Eurydice" ("Эўрыдыка") – энцыклапедыя адукацыйных сістэм 38 еўрапейскіх краін.
4
European Federation of National Institutions for Language
Еўрапейская федэрацыя Нацыянальных мовазнаўчых інстытутаў
http://www.efnil.org/
Спіс нацыянальных мовазнаўчых інстытутаў з кантактнай інфармацыяй. Беларускі інстытут не ўваходзіць.
5
GBS. GesellschaftfürbedrohteSprachen
Таварыства моў, што знаходзяцца пад пагрозай
http://www.uni-koeln.de
Сярод іншага штогод вылучаецца некалькі невялікіх грантаў на вывучэнне і дакументаванне моў пад пагрозай.
6
HRELP: The Hans Rausing Endangered Languages Project
Праект па мовах, што знаходзяцца пад пагрозай
http://www.hrelp.org/
Сярод іншага аказваецца дапамога па дакументаванні моў, што знаходзяцца пад пагрозай. Магчыма атрыманне грантаў ў гэтай галіне.
7
Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk
Інстытут славістыкі Польскай Акадэміі Навук
http://www.ispan.waw.pl/
Сярод іншага на сайце маецца база дадзеных польскіх ВНУ з кафедрамі славістыкі. у тым ліку. усходнеславянскай.
8
LanguageRichEurope
http://languagerichblog.eu/
Неўзабаве будзе запушчаны новы сайт, мэта якога – анліз моўных палітык і практык 24 еўрапейскіх краін з пункту гледжання іх адпаведнасці сусветным стандартам. ТБМ плануе ўзяць удзел у гэтым праекце.
9
Linguamon HouseofLanguages
Linguamon – Дом моваў
http://www10.gencat.cat
Дзяржаўная арганізацыя, заснаваная ўрадамі Каталоніі і горада Барселоны. Мэты: пашырэнне ведаў пра мовы і шматмоўнасць, дапамога ў развіцці шматмоўнасці, стварэнне міжнароднага сецва з мэтай развіцця шматмоўнасці.
10
Maaya. World Network for Linguistic Diversity
Maaya.Cусветнае сеціва дзеля моўнай разнастайнасці
http://maayajo.org
Мэты сеціва: заахвочванне нацыянальных урадаў да прыняцця канкрэтных мер па прасоўванні шматмоўнасці, развіццё шматмоўнай адукацыі, спыянне шырэйшай прадстаўленасці ўсіх моў у кіберпрасторы, адсочванне выканання моўнай палітыкі і інш.
11
Network of European Language Planning Boards
Сеціва еўрапейскіх устаноў, якія займаюцца моўным планаваннем
https://www.npld.eu/
За апошнія 20 год многія еўрапейскія краіны заснавалі арганізацыі па развіцці мясцовых і меншасных моў. У пачатку 21 стагоддзя стала відавочнай карысць ад кааперацыі такіх арганізацый. З мэтай такой кааперацыі і была заснаванае гэта сеціва.
12
TheEuropeanBureauforLesser-UsedLanguages
Еўрапейскае бюро менш ужываных моў
http://www.comisiynyddygymraeg.org
Гэта грамадская арганізацыя па развіцці моў і моўнай разнастайнасці. Яе аснова – гэта сеціва камітэтаў у 15 "старых" і многіх "новых" краінах Еўразвязу. Арганізацыя прадстаўляе інтарэсы тых 46 мільёнаў грамадзян Еўразвязу, якія размаўляюць на менш ужываных, рэгіянальных ці меншасных мовах.
13
The Network to Promote Linguistic Diversity
Сеціва ў падтрымку моўнай разнастайнасці
http://www.npld.eu/
Пан-еўрапейская сетка па пашырэнні моўнай разнастайнасці.
14
The World Language Documentation Centre
Сусветны цэнтр моўнай дакументацыі
http://www.thewldc.org/
Недзяржаўная арганізацыя, мэта якой – забеспячэнне багацця інфармацыі аб розных мовах праз напаўненне баз дадзеных WLDC і ISO 639-6; развіццё шматмоўнага інтэрнэту; інш.
15
UNESCO. Endangered Languages
ЮНЭСКА. Мовы пад пагрозай
http://www.unesco.org/new/en/culture/themes/endangered-languages/
На рэсурсе размешчаны Атлас моў, якія знаходзяцца пад пагрозай, база дадзеных нарматыўных актаў ЮНЭСКА, якія маюць дачыненне да моўных правоў і лінгвістычнай разнастайнасці, інфармацыя пра праекты, карысныя спасылкі і інш.
16
World Directory of Minorities and Indigenous Peoples
Сусветны даведнік меншасцяў і абарыгенных народаў
http://www.minorityrights.org
База дадзеных меншасцяў і абарыгенных народаў па краінах. База дадзеных арганізацый, якія займаюцца праблемамі гэтых народаў.
Друкаваныя выданні ТБМ
Выдадзена больш за 20 кніг мастацкай, навуковай, навукова-папулярнай, асветніцкай літаратуры. Наладжана праца грамадскай бібліятэкі старажытнай беларускай кнігі, фонд якой складае звыш 600 асобнікаў рэдкіх і ўнікальных беларускіх кніг
Мясцовыя структуры ТБМ
Cтруктуры ТБМ працуюць ў 25 населеных пунктах Беларусі, ва ўсіх абласных гарадах, а таксама ў Вільні, Маскве, Іркуцку, Пецярбурзе і Рызе.
Знайдзі сваю суполку ў Беларусі і далучайся !
Аб Таварыстве беларускай мовы падрабязна
Наша таварыства было заснавана ў 1989 годзе.
Нашы мэты і агульныя звесткі
Нашы мэты:

  • Абарона лінгвістычных правоў.
  • Падтрымка і развіццё беларускай мовы і культуры.
Наша таварыства было заснавана ў 1989 годзе. Зараз у ім налічваецца больш за 6 тысяч сяброў у Беларусі і за яе межамі: у Літве, Польшчы, Расіі, Украіне, Латвіі, ЗША, Канадзе, Германіі і іншых краінах. У складзе арганізацыі каля 450 мясцовых арганізацый і суполак. 6 абласных арганізацый, 41 раённая і гарадская арганізацыя і 6 асобных суполак маюць дзяржаўную рэгістрацыю з правамі юрыдычнай асобы.

Арганізацыя носіць імя беларускага першадрукара Францішка Скарыны. Герб арганізацыі спалучае асабісты знак Скарыны і беларускія нацыянальныя гістарычныя сімвалы.

У сваёй працы мы кіруемся Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, Статутам арганізацыі, Стратэгіяй ТБМ "Развіццё беларускай мовы ў 21 стагоддзі", а таксама Міжнароднай дэкларацыяй лінгвістычных правоў, прынятай у 1996 годзе і заснаванай на Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека, прынятай ААН у 1948 годзе. Гэты дакумент быў створаны "з мэтай выправіць выпадкі моўнага дысбалансу для таго, каб забяспечыць усім мовам павагу і ўсебаковае развіццё, а таксама для таго, каб усталяваць прынцыпы справядлівага і раўнапраўнага лінгвістычнага міру ва ўсім свеце як ключавога фактару гарманічных сацыяльных адносін". Мы паважаем правы ўсіх моўных супольнасцяў Беларусі.

Наша дзейнасць
  • Наша арганізацыя праводзіць грамадскія кампаніі з мэтай абароны розных лінгвістычных правоў, якія маюць дачыненне да беларускай мовы. Мы забяспечваем юрыдычную дапамогу ахвярам дыскрымінацыі па моўнай прыкмеце і распрацоўваем законапраекты, якія гарантуюць роўныя правы ўсім моўным супольнасцям Беларусі.
  • Наша таварыства выдае дзве штотыднёвыя газеты і літаратурна-мастацкі часопіс на тэмы беларускай мовы, культуры і моўных правоў.
  • Мы арганізуем семінары, навуковыя канферэнцыі, спаборніцтвы і святкаванні, мэта якіх – папулярызацыя і развіццё беларускай мовы і абарона лінгвістычных правоў.
  • Наша аб'яднанне выступае дарадцай дзяржаўных і камерцыйных арганізацый у пытаннях беларускай тэрміналогіі.Мы актыўна працуем у межах Форума грамадзянскай супольнасці краін-удзельніц Усходняга партнёрства.
Нашыя апошнія дасягненні
  • У адказ на нашы шматгадовыя патрабаванні былі ўнесены змены ў "Закон аб зваротах фізічных і юрыдычных асоб". Зараз ён гарантуе кожнаму заяўляльніку права атрымаць афіцыйны адказ на яго ці яе роднай мове. Новы "Закон аб геаграфічных назвах" патрабуе, каб новыя населеныя пункты атрымлівалі назвы па-беларуску.
  • Пад уплывам нашых зваротаў адчынілася шмат беларускіх школ і класаў. Беларуская мова вярнулася ў тэленавіны, у абвесткі на чыгунцы, у метро і г.д.
  • Мы сабралі больш за 50.000 подпісаў за стварэнне беларускамоўнага ўніверсітэта.
  • На беларускую мову перакладзена шмат камп'ютэрных праграм, вайсковыя статуты, правілы дарожнага руху.
  • Наша таварыства было ініцыятарам стварэння першага беларускага недзяржаўнага спадарожнікавага тэлеканала "БелСат".
  • Мы распрацавалі законапраект новага Закона аб мовах Рэспублікі Беларусь, які забяспечвае рэальную роўнасць паміж дзвюма дзяржаўнымі мовамі. Наш законапраект "Аб дзяржаўнай падтрымцы беларускай мовы" вызначае функцыі і абавязкі дзяржаўных структур па падтрымцы мовы.
Некаторыя дасягненні з нашай гісторыі
  • У 1990 годзе распрацаваны і прыняты "Закон аб мовах у Рэапубліцы Беларусь". Сябры таварыства прынялі ўдзел у распрацоўцы Дзяржаўнай праграмы развіцця беларускай і іншых нацыянальных моў у Рэспубліцы Беларусь у 1991 годзе.
  • Таварыства выдала больш за 20 мастацкіх і навуковых кніг, у тым ліку "Нарысы з гісторыі беларускага мастацтва" М. Шчакаціхіна, "Пачаткі роднае мовы" В. Раманцэвіч, "Геаграфія Беларусі" А. Смоліча, "Аняменне: хронікі знішчэння беларускай мовы", а таксама слоўнікі па фізіцы, матэматыцы, батаніцы, зоапаразіталогіі і іншыя.
  • Сябры нашай арганізацыі прынялі ўдзел у назіранні за перапісам 1999 года. Вяўлена 120 парушэнняў.
  • Сабрана больш за 10000 беларускіх кніг, якія бясплатна перададзены нашым рэгіянальным структурам, вясковым школам і бібліятэкам, а таксама малазабяспечаным сем'ям з мэтай падтрымкі адукацыі на беларускай мове.
  • ТБМ сабрала бібліятэку антыкварных і рэдкіх беларускіх выданняў.
  • Распрацавана стратэгія развіцця беларускай мовы ў 21 стагоддзі.
  • Мы арганізавалі шмат навуковых канферэнцый, напрыклад "Закон аб мовах: вынікі і перспектывы", "Беларуская тапаніміка: гісторыя і сучаснасць", "Моўныя правы і іх абарона" (2015 г.).
  • Праведзена шмат конкурсаў, напрыклад, конкурс на лепшую беларускую вясковую школу, паэтычны конкурс ТБМ "Быў нейкі зусім незвычайны дзень", конкурс артыкулаў у Вікіпедыі на тэму "Гуманітарныя навукі. Персаналіі".
  • Створаны першы беларускі спэлчэкер.
Выбітныя асобы ў складзе Рады ТБМ
У Раду ТБМ заўжды ўваходзіла значная колькасць выбітных прадстаўнікоў беларускай інтэлігенцыі: знакамітыя дзеячы культуры, навукоўцы і грамадскія актывісты. У розныя часы сябрамі Рады былі Вячаслаў Адамчык, Янка Брыль, Генадзь Бураўкін, Анатоль Бутэвіч, Васіль Быкаў, Яўген Вайтовіч, Артур Вольскі, Міхаіл Дзямчук, Анатоль Клышка, Алег Лойка, Леанід Лыч, Зянон Пазняк, Тамара Саўчук, Максім Танк, Юрый Хадыка, Фёдар Янкоўскі, Ніл Гілевіч, Уладзімір Содаль, Зінаіда Бандарэнка, Васіль Зуёнак, Адам Мальдзіс, Ніна Шыдлоўская, Вінцук Вячорка, Людміла Дзіцэвіч, Мікалай Савіцкі.

Сёння ў Раду ўваходзяць Уладзімір Арлоў, Радзім Гарэцкі, Генадзь Цыхун, Алег Трусаў, Алена Анісім, Уладзімір Колас, Эдуард Акулін, Аляксей Марачкін, Уладзіслаў Завальнюк ды іншыя.
Кантакты
(+37517) 263-85-11
220034, вул. Румянцава 13, Мінск, Беларусь
Сядзіба таварыства - siadziba@gmail.com
Даслаць навіну на сайт - tavarystva@yandex.by

Час працы сядзібы:
Буднія дні: 11.00 – 17.00
Выходныя дні 11.00 – 16.00

Партнёры ТБМ
Шмат дзесяццігоддзяў мы супрацоўнічам з самымі рознымі грамадзкімі арганізацыямі. Далучайцеся і Вы.
Made on
Tilda